Nieuwe opstelling van orgel in kerk Sint-Pieters-Rode
Op 23 mei 2026 plaatste Koen Verheyden op zijn Facebook-pagina een bericht over het orgel van de door architect Langerock ontworpen Sint-Pieterskerk in Sint-Pieters-Rode, nu een deelgemeente van Holsbeek, gelegen in het oosten van de provincie Vlaams-Brabant:
"Het eerste kerkje van Sint-Pieters-Rode werd gebouwd in 1265, ongeveer dezelfde periode als de bouw van het versterkte slot Horst. Het orgel stond in origine (in het oude kerkje) op een houten vrijstaand hoogzaal. Door de aangroei van de bevolking stelde men echter vast dat het eerste kerkje niet meer voldeed. Onder leiding van architect Langerock werd het rond 1895 vervangen door het huidige kerkgebouw. De hele kerk, met uitzondering van de toren, werd afgebroken en vervangen door een nieuw en groter gebouw. Het kerkmeubilair, waaronder het orgel, werd gedemonteerd en opgeslagen.
In het lastenboek voor de bouw van een nieuwe kerk, opgemaakt door architect Langerock, staat vermeld op pagina 8:
“1. Afbreken van de bestaande kerk (de toren uitgezonderd).
N.B. Al de materialen voortkomende van de afbraak blijven uit sluitelijk den eigendom van het kerkfabriek, die materialen zullen met zorg of gebroken, gekuischt en gestapeld worden op eene plaats door den kerkraad aan te duiden.
2. Afbreken van de kerkmeubelen, autaren, biechtstoelen, predikstoel, communiebank, orgel, enz. met het verdragen tot eene plaats door den kerkraad aan te duiden.”
Verder geen enkele vermelding in het lastenboek i.v.m. het orgel.
De bouw van de nieuwe kerk was kennelijk een financiële aderlating, want meer dan twee jaar na de voltooiing is het oude meubilair nog steeds niet teruggeplaatst. De kerkfabriek vraagt aan de deputatie om restmateriaal van de afbraak openbaar te verkopen om de terugplaatsing van het meubilair en het orgel te financieren. Die verkoop zou overigens nauwelijks iets opleveren.
Wie precies instond voor de demontage en de terugplaatsing van het orgel, is niet duidelijk. Wellicht was dat nog de firma Drijvers of mogelijk al de firma Vandeloo die het onderhoud eind 19e eeuw / begin 20ste eeuw overneemt.
Wat we wél weten: in de nieuwe kerk werd het orgel verdoken tegen een zijwand in de torenruimte werd opgesteld. De orgelklank zal ongetwijfeld hard geleden hebben onder deze opstelling. Het orgel moest nu immers een nieuw, groter kerkgebouw vullen en bovendien werd de klank zijwaarts in de torenruimte geprojecteerd in plaats van recht in het kerkgebouw. Dit betekende een grote achteruitgang in klankbeleving.
Waarom dit zo gedaan werd, is niet geweten. Mogelijk was het oorspronkelijke plan om ook in de nieuwe kerk een vrijstaand hoogzaal voor het orgel te bouwen, maar is dit – door het onverwacht gebrek aan financiële middelen voor terugplaatsing van het meubilair en orgel – nooit uitgevoerd."
Lees meer:
Reacties
Een reactie posten